Eski sözleşmede organizasyon ücreti: Gaziantep istinaf kararı

Tasarruf finansman sözleşmesinde organizasyon ücretinin iadesi, tek bir kuralla açıklanamaz. Sözleşmenin kuruluş tarihi, müşterinin sistemde kaldığı süre ve şirketin daha önce yaptığı iadeler önem taşır. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 23 Haziran 2022 tarihli kararı, eski sözleşmeler bakımından bu ayrıntıları birlikte değerlendiren bir örnek sunuyor.

Uyuşmazlığın geçmişi

Karar nüshasına göre tüketici 24 Mart 2018'de konut edinimine yönelik bir tasarruf planına katıldı; 2020'de yeni bir sözleşme düzenlendi. Sistemde 39 aydan uzun süre kaldı ve yedi kez kuraya katıldı. 9 Temmuz 2021'de ayrılma iradesini bildirdi. Şirket taksitleri geri verdi, ancak çalışma bedeli veya organizasyon ücreti olarak adlandırılan tutarın bir kısmı uyuşmazlık konusu oldu.

İlk derece mahkemesi ilişkiyi taşınmaz satış vaadi saydı. Resmî şekil koşuluna uyulmadığı gerekçesiyle 16.973 TL'nin iadesine karar verdi. İstinaf dairesi ise sözleşmenin doğrudan konut satışı değil, konut edinimini finanse etmeye yönelik bir organizasyon olduğunu belirterek bu gerekçeyi benimsemedi.

İstinaf neden kısmi iadeye karar verdi?

Daire, tüketicinin organizasyonda geçirdiği süreyi, katıldığı kuraları, önceki iade tutarını ve birbirinin devamı olan iki sözleşmeyi birlikte ele aldı. Dosya verilerine göre ücretin tamamı yerine 11.400 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle iadesine hükmetti; kalan talebi reddetti. Bu tutar herkes için geçerli bir hesap değil, somut dosyanın sonucudur.

Kararın künyesi ve orantılı iade gerekçesi, tarafımıza iletilen Gaziantep BAM 13. Hukuk Dairesi E. 2022/1472, K. 2022/1143 sayılı karar nüshası ile Doç. Dr. Alper Uyumaz'ın akademik incelemesi karşılaştırılarak doğrulandı. İlgili çalışma, aynı karardaki 11.400 TL sonucunu ve mahkemenin değerlendirdiği olguları aktarıyor.

Yeni sözleşmelere doğrudan uygulanabilir mi?

Gaziantep dosyasındaki sözleşmeler, tasarruf finansman şirketlerini özel olarak düzenleyen kanun değişikliğinden önce, 2018 ve 2020'de kurulmuştu. Buna karşılık Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2026/2703 sayılı kararında 2023 tarihli bir sözleşmeyi inceledi. On dört günlük cayma süresi geçtikten sonraki fesihte organizasyon ücretinin kısmen dahi iade edilemeyeceğine, birikim iadesi için öngörülen altı aylık sürenin ise kanuni sınıra uygun olduğuna hükmetti.

Bu nedenle 2022 tarihli orantılı iade kararını, bugün yapılan bütün tasarruf finansman sözleşmeleri için genel bir iade hakkı gibi göstermek yanıltıcı olur. Eski sözleşmelerin kuruluş koşulları ile 2021 sonrası kanuni rejim ayrı incelenmelidir. Ayrıca Yargıtayın 2026 tarihli kararı kanun yararına bozma niteliğindedir; o davanın tarafları arasındaki kesinleşmiş sonuca etki etmez.

Pratik inceleme nasıl yapılmalı?

Katılımevim, Eminevim veya başka bir tasarruf finansman şirketiyle uyuşmazlıkta ilk sözleşme, sonraki plan değişiklikleri, ücret makbuzları, taksit dökümü, ayrılma bildirimi ve şirketin iade hesabı yan yana okunmalıdır. Şirket adı tek başına sonucu belirlemez. Özellikle eski planın yeni plana devrinde ödenen organizasyon ücretinin nasıl mahsup edildiği önemlidir.

Güncel rejimin genel çerçevesi için cayma, fesih ve birikim iadesi incelememize bakılabilir. BDDK'nın resmî açıklamaları da on dört günlük cayma ile sonraki feshi ayrı ele alır.

Karar: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 23.06.2022, E. 2022/1472, K. 2022/1143. Bu yazı kararın tam metni değil, doğrulanmış karar nüshasına dayalı özgün bir değerlendirmedir. Son güncelleme: 14 Eylül 2026.